Son Haberler
Anasayfa / Makaleler - Kalite Yönetimi / ISO 9001:2000 VE YAZILIM SEKTÖRÜNDEKİ UYGULAMALARI

ISO 9001:2000 VE YAZILIM SEKTÖRÜNDEKİ UYGULAMALARI


Yazılım sektöründe kalite uygulamaları, etkili bir süreç yaklaşımıyla, yazılımın tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, yüklenmesi, işletimi, bakımı ve yönetilmesi konusundaki faaliyetleri içermektedir. Firma, ISO 9001:2000 gereklerini bünyesinde tam ve etkili bir şekilde uyguladığında, yukarıda belirtilen özellikleri kapsayan bir kalite yönetim sistemine sahip olabilecektir. 

ISO 9001:2000 revizyonunun yayınlanmasından önce, kalite sistemlerini ISO 9001:1994 revizyonunu kullanarak kuran ve uygulayan yazılım firmaları, bu standardın daha çok imalat sektörüne uygun olması ve yazılım süreçlerini tam olarak karşılayamaması nedeniyle zorluklar çekmiş ve sistemin gereklerinin büyük bir bölümünü tam olarak karşılayamamışlardır. Bu tip firmalarda her ne kadar bir kalite sistemi kurulmuş olsa dahi, yazılım sektöründeki farklılıklar nedeniyle birçok nokta açıkta kalmış ve sistem kurgulamada yetersizlikler ön plana çıkmıştır. Fakat ISO 9001:2000 versiyonunun daha jenerik olması ve özellikle yazılım sektörü için esneklikler getirmesi, yazılım sektöründe kalite yönetim sistemi kurgusu için büyük kolaylıklar getirmiştir. ISO /IEC 12207 ve SPICE gibi yazılım geliştirme standartlarının yazılım süreç modelleri çerçevesindeki yaklaşımı, bu sektöründe ISO 9001:2000 süreç kurgusu için önemli kaynaklar olarak kullanılabilmektedir. 

Yazılım sektörü, genel olarak diğer sektörlerden oldukça farklı bir yapıya sahiptir. Tasarım işlemleri, imalat sektörlerinde oldukça az ve özel bir yapı teşkil ederken, yazılım sektöründe en önemli konuyu oluşturmaktadır. Yazılım geliştirme tamamıyla bir tasarım olayıdır. İmalat sektörlerinde birincil nokta üretim fonksiyonu iken, yazılım sektöründe birincil konuyu tasarım fonksiyonu almaktadır. Bu yüzden, yazılım sektöründe kurulacak kalite yönetim sistemlerinde temel yapı taşını tasarım işlemleri oluşturmaktadır. 

Yazılım sektörü için üretim; uygulanabilir kodların disket, CD v.b. malzemelere kopyalanmasıdır. Fakat en önemli konu olan tasarım, yazılımın müşteriye tesliminden sonrasını da kapsayacak şekilde, yazılımın tüm geliştirme aşamalarında yapılan faaliyetleri kapsamaktadır. Oysa imalat sektöründe, üretimi yapılan ürün, müşteriye son haliyle sunulan yapıdadır. Bu şekilde düşünüldüğünde, yazılım geliştirmede kalite yönetim sistemi kurarken tasarım konusuna odaklanmak en önemli husus haline gelmektedir. 

Yazılım sektöründe, yazılımın tüm fonksiyonlarının tek tek ele alınarak incelenmesi gerekliliği nedeniyle fonksiyonellik önemli bir boyut taşırken, bu durum imalat sektöründe çok az ve önemsiz bir yer tutar. İmalat sektöründe  üretimde kullanılan cihazlar, üretim kalitesine ileri boyutta etki eden etmenlerdir. Üretim süreçlerinde birden çok ekipman, farklı bilgi ve deneyimlerdeki işçiler tarafından kullanılmaktadır. Üretim sırasında bu ekipmanların doğru ve verimli çalıştığının kontrolü ürün kalitesi için önemli bir etkendir. Oysa yazılım sektöründe üretimi gerçekleştirmede en önemli kaynak insandır. Bu yüzden, yazılım geliştirmede insan faktörü önemli bir boyutta düşünülmelidir. Yani bir bakıma, imalat sektöründe ürünü ortaya çıkarmada cihazların kontrolü ön plandaysa, yazılım üretmede de personelin beyin gücünün kontrolü ve yeterliliği ön planda olmak zorundadır. Bu boyutta düşünüldüğünde, imalat sektörüyle yazılım sektörü arasındaki bir diğer fark ortaya çıkmaktadır. Yazılımı gerçekleştiren personelin, beyin gücünün etkin kullanılması için gerekli olan tüm faktörler (motivasyon, çalışma ortamı, imkanlar, techizat v.b.) etkin bir kalite yönetim sistemi için ön planla tutulması gereken temel kavramlardır. ISO 9001:1994 revizyonu, insan ve iletişim  faktörlerine daha az önem verirken, geliştirilen revizyon (ISO 9001:2000), bu yapıyı çok daha etkili kullanılabilir ve anlaşılır hale gelmiştir. Yazılım sektöründeki artacak kalite yönetimi uygulamalarıyla bu konu daha önemli bir hale gelecektir. 

ISO 9001:2000 kalite yönetim standardı, etkili bir kalite sistemi oluşturmak isteyen yazılım firmaları için oldukça yeterli bir standarttır. Bununla birlikte, sistem süreç kurgusunun kabul görmüş diğer yazılım geliştirme standartlarından yararlanılarak gerçekleştirilmesi, sistemin sürekliliği için önemli bir etken olacaktır.

C. ÖCAL FİDANBOY

Kim.Yük.Müh./ Kalite Yönetim Uzmanı/ TÜBİTAK

www.ocalfidanboy.8m.com

ocalfidanboy@hotmail.com 

(Yazar hakkında:  C. Öcal FİDANBOY, 1972 yılında Ankara’da doğdu. Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü’nde yüksek lisans eğitimini tamamladı. Üniversite eğitiminin ardından bir çok firmada Kalite Uzmanı olarak görev yaptı. Çalışmalarını son yıllarda yazılım kalitesi üzerine yoğunlaştıran FİDANBOY, şu anda “TÜBİTAK-UEKAE-Yazılım Geliştirme Bölümü”nde Yazılım Kalite Uzmanı olarak görev yapmaktır. )

Scroll To Top